Cause & Effect Diagram (Fishbone Diagram)

نمودار علت و معلول یا استخوان ماهی

یکی از هفت ابزار کیفیت است که روابط بین همه عواملی (عللی) که منجر به موقعیتی مشخص (اثر) می‌شود را نشان می‌دهد. این ابزار برای شناسایی مشکلات و علل ایجاد آن‌ها نیز به کار می‌رود. این ابزار به شناسایی علل عمده می‌پردازد و سپس آن‌ها را به زیر- علل تجزیه می‌کند و در صورت وجود، زیر-بخش‌های بیشتری برای آن پیدا می‌کند. این ابزار را نمودار استخوان ماهی (به دلیل شباهت آن به یک اسکلت ماهی) یا نمودار ایشیکاوا (نام مخترع آن) نیز می‌نامند.